„Największa piosenkarka w kraju” to duży komplement, jednak w przypadku Chavy Alberstein oddaje on tylko część prawdy.
Chava Alberstien w ciągu pięćdziesięciu lat wydała ponad 60 albumów. Wiele z nich pokryło się złotem lub platyną. Jest ona niewątpliwie najbardziej utalentowaną i rozpoznawaną izraelską artystką. Jednym słowem - Chava Alberstein to Izrael. Jej rozwój artystyczny odzwierciedla rozwój Izraela. Jej bolączki to bolączki Izraela. Z Izraelem łączy ją również wspólna data narodzin i z pozoru tylko wątła postura, kryjąca w sobie wielką siłę.
Chava śpiewa dla publiki światowej. – Mimo że mieszkam w Izraelu prawie całe swoje życie, wciąż zastanawiam się, gdzie jest moje miejsce na ziemi. Może potrzeba poszukiwania związana jest z moją artystyczną naturą, a może wynika z faktu, że jestem Żydówką? Nie jestem tego pewna.
Napięcie pomiędzy tym, co związane z jej ukochaną ojczyną, a tym, co ma wymiar uniwersalny widoczne jest w jej twórczości. Śpiewa zarówno piosenki o miłości, jak i te, które opowiadają o pokoju i zniewoleniu. W swoich utworach celebruje piękno człowieka, opowiada melancholijne historie o stracie, biedzie i samotności.
W 1998 roku Chava, we współpracy ze światowej sławy klezmerską kapelą The Klezmatics, wydała album „The Well”, składający się z poezji jidysz w folkowych aranżacjach. - W Izraelu trudno byłoby dziś znaleźć kogokolwiek, kto komponowałby i śpiewał w jidysz – mówi. – Wielu ludzi wciąż uważa, że jidysz to język bojaźliwych Żydów, którzy nie potrafią się bronić. Mnie wydaje się, że potrafię dostrzec jego głębię i płynącą z niego radość.
Chava Alberstein urodziła się w Szczecinie, jej rodzice mówili w jidysz. Rodzina wyprowadziła się do Izraela, kiedy Chava miała zaledwie cztery lata, ale jak przyznaje, na zawsze pozostała outsiderką. - Niezależnie od tego gdzie jestem, nawet jeśli jest to mój własny kraj, zawsze czuję się jakbym była gościem. Niektórzy, zwłaszcza w dzisiejszym świecie, potrafią to docenić. Do jakiegokolwiek kraju nie pojedziesz, wszędzie mnóstwo jest tak zwanych przybyszów.
Na swój pierwszy publiczny występ Chava wybrała cztery piosenki – jedną po francusku, jedną po hiszpańsku, jedną w jidysz, oraz standardowy gospelowy kawałek po angielsku. Do dziś pozostaje wierna muzyce świata.
Chava wydała ponad 54 albumy po hebrajsku. Sześć z nich otrzymało prestiżową nagrodę Kinor David, izraelski odpowiednik Grammy. Nagrała także siedem płyt w jidysz oraz jedną po angielsku – standardy od Gershwina po Lennona i McCartney’a. Wiele z jej albumów pokryło się złotem, sześć platyną, a jeden potrójną platyną.
Wczesne nagrania Chavy Alberstein, takie jak „Songs of My Beloved Country”, „Beaches”, „Like a Wildflower” mówią o początkach Izraela z zewnętrznej perspektywy. - Izrael był wtedy jak małe dziecko – wspomina Chava. – Odkrywałam wszystkie części jego ciała po kolei.
„Jeśli istnieje ktoś, kto zasługuje na miano prawdziwego artysty folkowego, jest to Chava Alberstein” napisał o niej Yediot Aharonot, największy izraelski dziennik, uznając ją jednocześnie za najważniejszą kobietę w historii muzyki izraelskiej.
Chava, mając za sobą pół wieku życia i śpiewania, zrozumiała, że w tworzeniu sztuki, tak jak w przypadku budowania państwa, najważniejsze jest, żeby patrzeć w głąb siebie, ale też cały czas rozglądać się wokół. Udało jej się osiągnąć rzecz rzadką i cenną - w swoich piosenkach mówi w imieniu kultury i tradycji.
„Wszystko jest dobre, ale trzeba to odpowiednio dawkować” śpiewa w jednej ze swoich piosenek. Wydaje się, że Chava Alberstein odniesie jeszcze niejeden sukces.
Album Chavy Alberstein „Forgein Letters”, wyprodukowany przez Bena Minka, został wydany we Francji przez Naive, a w Ameryce Północnej przez Rounder/Universal we wrześniu 2001 roku. Koncert zrealizowany dla telewizji publicznej ze specjalnym występem Chavy Alberstein nadawany był na całym świecie od 2001 roku. We wrześniu 2003 w Izraelu ukazał się box ze wcześniejszymi nagraniami Chavy. Zawiera on ponad 200 utworów, nigdy wcześniej nie wydanych na CD. Album „Motzai Khag” (End of the Holiday), wydany w styczniu 2004 roku, otrzymał entuzjastyczne recenzje w Izraelu i USA (Rounder Records). Kolejny album „Coconut” został wydany w Izraelu w marcu 2005. W tym samym roku Chava Albersein otrzymała honorowy tytuł doktorski na Uniwersytecie w Tel Avivie za jej 40-letni wkład w rozwój muzyki i kultury Izraela. W 2005, w Czechach nagrała jidyszowy album „Lemele”, wydany w tym samym roku w Izraelu. W 2006 nagrała płytę z kołysankami „The Milky Way”, a w 2007 „Human Nature”. Płyta z zapisem jej trasy koncertowej po Izraelu w 2008 roku została wydana w zeszłym roku, a najnowszy album „Welcome” dopiero co pojawił się na sklepowych półkach. Chava koncertuje obecnie w Izraelu i na całym świecie. W kwietniu tego roku Chava wystąpi z jidyszowym repertuarem z orkiestrą Filharmoników Hamburskich. W 2011 Chava Alberstein została uhonorowana nagrodą ACUM za całokształt twórczości.
tłum. Katarzyna Andrasz
