Goście 23. Festiwalu Kultury Żydowskiej Simcha

 

Olga Budzan

ur. 1984 w Szczecinie. Ukończyła etnologię i antropologię kulturową na UWr. W Amsterdamie ukończyła projektowanie tkanin na Gerrit Rietveld Academie. Członkini Polskiego towarzystwa ludoznawczego. Na codzień pracuje w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu. Od święta prowadzi wesołe warsztaty we Wrocławskiej Strefie Kultury. Ilustruje. Współpracuje min. z Wydawnictwem Krytyki Politycznej, Korporacją Ha!art, oraz wydawnictwem Format. Rysuje to czego nie ma a chciałaby, żeby było.

Wojciech Chrzanowski

Wrocławski architekt, absolwent Politechniki Wrocławskiej. Współzałożyciel pracowni ch+ architekci, mającej w swym dorobku projekty o charakterze rewitalizacyjnym, poprawiających jakość i funkcjonalność przestrzeni urbanistycznej i architektonicznej miasta oraz zapomnianych i niszczejących fragmentów tkanki urbanistycznej. Współautor kluczowych realizacji pracowni, m.in. przebudowy Wrocławskiego Centrum Kongresowego przy Hali Stulecia UNESCO, przebudowy MWW, a także obiektów i przestrzeni użyteczności publicznej dedykowanych społecznościom lokalnym. Współzałożyciel i wiceprezes Fundacji Urban Memory.

Tomasz Duda

Nauczyciel, nauczyciel akademicki, popularyzator wiedzy. Ukończył filologię polską ze specjalizacją historia i kultura Żydów polskich. W szkołach żydowskich we Wrocławiu uczy języków: polskiego i hebrajskiego. Na judaistyce wykłada wprowadzenie do judaizmu oraz język hebrajski. Przygotowuje i prowadzi warsztaty oraz popularne wykłady otwarte promujące wiedzę judaistyczną.

Ignacy Einhorn

doktor nauk medycznych, prodziekan i wykładowca Wyższej Szkoły Medycznej w Kłodzku. Długoletni działacz społeczności żydowskiej – w latach 2003-2006 przewodniczący zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu, obecnie członek Zarządu Głównego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Autor monografii naukowej Towarzystwo Ochrony Zdrowia Ludności Żydowskiej w Polsce w latach 1921–1950, współautor kilku publikacji oraz kilkudziesięciu artykułów popularnonaukowych. Wiceprezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Kłodzkiej, członek Rady Fundacji Odbudowy Demokracji im. Jana Paderewskiego, członek Rotary Club Polanica-Zdrój.

Piotr Jakub Fereński

Kulturoznawca, historyk idei. Pracuje w Instytucie Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego. Prowadzi też zajęcia na wrocławskiej ASP. Autor ponad 100 publikacji z zakresu teorii i filozofii kultury, historii nauki, kultury wizualnej oraz studiów miejskich. Jest krytykiem sztuki i kuratorem wystaw. Współredaguje czasopismo naukowe „ΠΡΑΞΗMΑ. Journal of Visual Semiotics” oraz internetowy periodyk „Kultura-Historia-Globalizacja”. Współpracuje również z pismem artystycznym „Format”. Jest członkiem PTK. Zrealizował wiele projektów naukowych, społecznych i artystycznych. Prowadzi badania w Polsce, Rosji, na Ukrainie, a także w krajach Ameryki Południowej i Północnej (w Brazylii, Chile, Peru, USA). Interesują go związki pomiędzy estetyką i etyką a klasowością w aspekcie politycznych i ekonomicznych sporów o kształt współczesnych miast. Analizuje też utopijne koncepcje przestrzeni miejskiej. Obecnie bada strategie radzenia sobie z pamięcią o okresie dwudziestowiecznych dyktatur w Chile, Hiszpanii, na Węgrzech i Ukrainie. Prace dotyczą form upamiętniania przeszłości w przestrzeni publicznej.

Agata Janikowska

Kulturoznawczyni, absolwentka specjalności filmoznawczej Instytutu Kulturoznawstwa oraz doktorantka Uniwersytetu Wrocławskiego. Recenzentka teatralna i filmowa, autorka tekstów naukowych. Zajmuje się badaniem sensualnego odbioru kina i teatru, ze szczególnym uwzględnieniem sfery audialnej. Prelegentka konferencji naukowych oraz wykładów o tematyce artystycznej.

Aleksandra Janus

Antropolożka, badaczka, współautorka inicjatywy Laboratorium muzeum oraz „Muzea dla klimatu”. Dyrektorka Centrum Cyfrowego. Interesuje ją społeczna rola instytucji kultury oraz ich relacje z odbiorcami, specjalizuje się w analizie i wdrażaniu strategii partycypacyjnych, badaniach publiczności oraz otwieraniu dostępu do zasobów dziedzictwa. W pracy akademickiej zajmuje się badaniem kultur pamięci i rolą instytucji w procesie instytucjonalizacji dyskursów na temat przeszłości. Wiceprezeska Fundacji Zapomniane, zajmującej się odnajdywaniem i lokalizowaniem zapomnianych, nieupamiętnionych grobów ofiar Zagłady.

prof. Adam Jezierski

Chemik specjalizujący się w fizykochemii nieorganicznej i spektroskopii molekularnej, profesor nauk chemicznych, specjalista z zakresu wolnych rodników; nauczyciel akademicki związany z Uniwersytetem Wrocławskim i jego rektor w latach 2016-2020. Pasjonat historii Wrocławia. Poza działalności naukowo-dydaktyczną pełnił na Uniwersytecie Wrocławskim szereg ważnych funkcji organizacyjnych. W latach 1990–1996 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii (od jego w 1995 r. reorganizacji – Wydziału Chemii). Stanowisko to ponownie zajmował od 1999 do 2005 roku. W dniu 21.07.2020 Prof. Adam Jezierski został odznaczony przez Prezydenta Niemiec Krzyżem Zasługi na Wstędze Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec, w uznaniu jego niestrudzonego zaangażowania na rzecz polsko -niemieckiego porozumienia, polsko-niemieckich kontaktów międzyuczelnianych i badawczych, wspierania Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. W. Brandta oraz Niemiecko-Polskiego Towarzystwa Uniwersytetu Wrocławskiego, a także ogromnego zaangażowania na rzecz zachowania niemieckiego dziedzictwa kulturowego we Wrocławiu.

dr Anna Kałużna 

Absolwentka socjologii oraz Studium Kultury i Języków Żydowskich na Uniwersytecie Wrocławskim. Ukończyła kursy języka jidysz w Nowym Jorku, Wilnie i w Śródborowie. Stypendystka Yivo Institute for Jewish Research, Rotschield Foundation i Posen Foundation. Kuratorka wystawy o teatrze żydowskim na Dolnym Śląsu. Napisała dysertację pod kierunkiem prof. Marcina Wodzińskiego Teatr żydowski na Dolnym Śląsku w latach 1945-1968. Kobieta, która żadnej pracy się nie boi - obecnie pracuje w Szkole Tikkun Olam, w Fundacji Dzielnicy Wzajemnego Szacunku Czterech Wyznań i przy projekcie prof. Wodzińskiego Chasydyzm, wszystko co najważniejsze. 

Dorota Kapusta

Mgr chemii (UMK Toruń), Żona i Mama na pełnym etacie, wraz z mężem wychowała cztery córki. Najmłodszą córkę prowadzi w edukacji domowej. Lubi aktywny styl życia, w młodości tańczyła w zespole tańca nowoczesnego. Ukończyła szkolenie z zakresu teorii i praktyki aerobiku. Od kilku lat uczestniczy w corocznym festiwalu tańca i kultury izraelskiej Polin Rokedet, od trzech lat prowadzi hobbystycznie warsztaty tańców izraelskich.

Piotr Kaszuwara

Dziennikarz, założyciel i redaktor portalu KolorowePtaki.pl.

Jerzy Kichler

Ur 1947 w Krakowie w rodzinie żydowskiej. Działacz społeczności żydowskiej w Polsce, zasłużony dla odbudowy żydowskiego życia religijnego i kulturalnego w Polsce. Był przewodniczącym Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP oraz wrocławskiej Gminy Żydowskiej; twórcą praw regulujących funkcjonowanie gmin żydowskich w Polsce i inicjatorem odbudowy Synagogi pod Białym Bocianem. To także człowiek dialogu - jest pomysłodawcą i współzałożycielem wrocławskiej Dzielnicy Wzajemnego Szacunku Czterech Wyznań. Obecnie jest wykładowcą judaizmu na Uniwersytecie Wrocławskim oraz pracuje w Gminie Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu jako przewodnik w Synagodze. Autor wielu artykułów dotyczących tradycji i historii Żydów oraz współautor „Przewodnika po żydowskim Wrocławiu”. Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz medalami „Zasłużony dla Wrocławia”, „Zasłużony dla Dolnego Śląska” oraz złotą Odznaką Towarzystwa Miłośników Wrocławia.

Jan Kirschenbaum

Jest członkiem Gminy Żydowskiej we Wrocławiu, pilotem wycieczek i przewodnikiem po Izraelu. Mieszka w Tel Avivie i bez reszty jest w tym mieście zakochany. "Pokażę Wam Ziemię (nie) Świętą!" - zapowiada nasz przewodnik festiwalowego spaceru online po Tel Avivie.

Chaim Kobyliński

Ma 34 lata, od 2010 roku jest nauczycielem kultury żydowskiej w Szkole Lauder – Morasha w Warszawie, Szkole Laudera w Pradze oraz w E-Szkole Laudera. Obecnie mieszka i pracuje w Berlinie jako informatyk i nauczyciel. Jest związany z Fundacją Ronalda Laudera, był także współpracownikiem innych organizacji żydowskich jak Fundacja ATID, Sochnut, JOINT. W swojej pracy kieruje się zasadą: „Nauka to wspaniała przygoda, która nie kończy się w szkole, a trwa całe życie”. Studiował w Warszawie, Pradze, Chicago. Uczył się w jesziwach Shuva Israel, Torah vChesed, Torah miTzijon.

Joanna Kurbiel

Kuratorka wystawy  „Jorcajt – czas chasydów” w  Muzeum Etnograficzne Muzeum Narodowe we Wrocławiu.

Tomasz Kwietko-Bębnowski

Aktor teatralny i filmowy. Zagrał kilkadziesiąt ról na scenach teatrów Wrocławia, Legnicy, Wałbrzycha i Kalisza; bierze udział w wielu filmach i serialach produkcji polskiej i zagranicznej. Przez wiele sezonów występował w legendarnym wrocławskim Teatrze Kalambur. Laureat Złotej Iglicy – nagrody teatralnej dla najpopularniejszego aktora na Dolnym Śląsku. Od kilku lat prowadzi zajęcia z młodzieżą i seniorami w ramach projektu „Teatr wśród Książek” i współpracuje z wrocławskim oddziałem Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce.

Leszek Kwiatkowski

Jest wybitnym tłumaczem literatury izraelskiej. W swoim dorobku ma przekłady dzieł najwybitniejszych izraelskich pisarzy, m.in. Amosa Oza, A.B. Jehoszui czy Dawida Grosmana. i pracownikiem Zakładu Hebraistyki, Arameistyki i Karaimoznawstwa na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Pracuje jako wykładowca w Zakładzie Hebraistyki, Arameistyki i Karaimoznawstwa na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie prowadzę lektorat języka hebrajskiego i wykłada historię literatury hebrajskiej.

Katarzyna Mikosz

Pracuje w Muzeum Miejskim we Wrocławiu, podczas festiwalu Simcha poprowadzi zwiedzanie Starego Cmentarza Żydowskiego.

Jan Pelczar

Dziennikarz Radia RAM, absolwent Polskiej Szkoły Reportażu. Od 1997 roku nieprzerwanie związany z radiem, od 1998 roku prowadzi autorski magazyn filmowy. Przeprowadził setki wywiadów z ludźmi kultury i sportu. Współpracownik „Przekroju”. Publikował m.in. w „Dużym Formacie”, „Przeglądzie Sportowym”, „Kinie”, „Playboyu” i „Reportagen”. Nominowany do Nagrody Grand Press 2018 w kategorii „Reportaż”. Prowadzi festiwalowe gale, spotkania z twórcami, premiery. Lecę. Piloci mi to powiedzieli to jego pierwsza książka. Obecnie pracuje nad debiutem prozatorskim. r

Witold Podedworny

Absolwent prawa UMK w Toruniu. W latach 1973-85 redaktor w wydawnictwach prasowych w Warszawie; 1985-89 r. redaktor naczelny tygodnika „Konkrety” w Legnicy. W 1991 r. założył i przez dwa lata prowadził dziennik „Gazetę Legnicką”. W 1993 roku utworzył i prowadzi Oficynę Wydawniczą ATUT z siedzibą we Wrocławiu. Oficyna wydaje obecnie ok. 120 tytułów w roku (do 2018 r. wydano ponad 1600 pozycji książkowych). Zainteresowania: historia Śląska.

Ula Rybicka

Publicystka, recenzentka i tłumaczka. Jest założycielką i redaktorką Żydoteki, gdzie promuje szeroko rozumianą literaturę żydowską. Tłumaczyła opowiadania najważniejszych izraelskich prozaików, m.in. Etgara Kereta, Assafa Gavrona i Eshkola Nevo. Zajmuje się także żydowską historią i tożsamością Wrocławia. Współpracuje z licznymi redakcjami i festiwalami.

Iza Szpacenko

Długoletnia działaczka wrocławskiego oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, mistrzyni kuchni żydowskiej, która nie ma przed nią tajemnic. Do tradycyjnych przepisów żydowskich podchodzi w sposób kreatywny – unowocześniając je i dostosowując je do podniebień współczesnych smakoszy. Jej specjalnością są pipki gęsie faszerowane i wszystkie marchewkowe cymesy.

Irena Wiszniewska

Dziennikarka, pisarka. We Francji wydała reportaże o Litwie Paroles dégelées, w Polsce zbiór wywiadów My, Żydzi z Polski (Czarna Owca 2014) oraz Nie ma rzeczy niemożliwych. Rozmowy z Michaelem Schudrichem, naczelnym rabinem Polski (Austeria 2017), a ostatnio książkę Tajemnica rodzinna z Żydami w tle (Marginesy 2020). Uprawia street art., opowiadając historie na podlaskich jarmarkach, na ulicach miast Prowansji, na Madagaskarze i w Odessie. Pisze wiersze, bo to jej dialog ze światem.

Tamara Włodarczyk

Edukatorka, animatorka kultury, ekspertka do spraw dziedzictwa żydowskiego, autorka 30 artykułów naukowych, 20 popularnonaukowych oraz 10 publikacji o tematyce żydowskiej, a także filmu dokumentalnego o Żydach na Dolnym Śląsku po II wojnie światowej. Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Prezydenta Wrocławia. Od 1999 r. związana z organizacjami żydowskimi – Gminą Wyznaniową Żydowską we Wrocławiu, Fundacją Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz Towarzystwem Społeczno-Kulturalnym Żydów w Polsce. Od lat zajmuje się także dialogiem międzyreligijnym oraz współpracuje z organizacjami mniejszości narodowych i etnicznych.

Mira Żelechower-Aleksiun

Polska malarka żydowskiego pochodzenia, przedstawicielka wrocławskiego środowiska artystycznego. Urodziła się jako Mona Janklewicz w Millerowie w obwodzie rostowskim, dokąd uciekli jej rodzice podczas II wojny światowej. Dwa miesiące później jej ojciec został zamordowany przez hitlerowców. Po zakończeniu wojny jako repatriantka wraz z matką wróciła do Polski i osiadła w Mieroszowie. Malarka została adoptowana przez swojego ojczyma, Henryka Żelechowera i przejęła po nim nazwisko, zmieniono jej również imię. W 1947 rodzina przeprowadziła się do Wrocławia. W 1966 roku otrzymała dyplom w zakresie malarstwa architektonicznego w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. Zadebiutowała po raz pierwszy w 1967 roku wystawą w Galerii Teatru Kalambur we Wrocławiu. W latach 60. i 70. aktywnie uczestniczyła w ważniejszych przeglądach malarstwa polskiego. Podczas stanu wojennego brała udział w ruchu kultury niezależnej, między innymi jako współorganizatorka wrocławskiego Biennale Młodych "Droga i Prawda". Prowadzi także aktywną działalność pozaartystyczną, głównie na rzecz pojednania chrześcijan i żydów. W 2016 ukazała się książka poświęcona Mirze Żelechower-Aleksiun, Mona: opowieść o życiu malarki, napisana przez Monikę Braun. Nowa książka o artystce "Mira od A do Ż" zostanie wydana niebawem przez Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu (OKiS). Jest żoną prof. Jana Jaromira Aleksiuna, z którym ma córkę, historyk Natalię Aleksiun.

 

O zespołach muzycznych i artystach muzykach, których gościmy na 23. Festiwalu Kultury Żydowskiej Simcha przeczytacie w zakładce Koncerty 2021.